Woelige tijden in Camperduin

25 april 1950. Verslagen stond Harrie Groothoff bij het half ingestorte paviljoen van wat gisteren nog zijn Noordzeebad ‘Camperduin’ was. Overal lagen de restanten van de badhokjes en strandstoelen, weggespoeld door de woeste golven. Vanmorgen vroeg was hij gebeld door de strandwacht. Van de Munnikenweg naar het strand had hij moeite de wagen op de weg te houden. De Noordwester waaide nog steeds stevig door, de regen striemde tegen de voorruit. Op zijn stramme benen was hij over het duinpad naar boven gedraafd, 61 jaar, nee hij was de jongste niet meer.

Het was nu de tweede keer dat hij zwaar getroffen werd door onstuimig weer. Zeventien jaar geleden, juni 1933, was zijn strandpaviljoen feestelijk geopend. Zie het verhaal Strandgedoe in Camperduin

Noordzeebad. Privécollectie.

Een maand later opende concurrent Minkema zijn café-restaurant op het duin.
Beide bedrijven plaatsten ook een (nieuwe) serie badhokjes op het strand. Naast elkaar stonden twee vrijwel identieke gelegenheden.

Versie Minkema: Opschrift: Noorderbad / Exploitant / Y. Minkema / Wisselcabines. Privécollectie.

Op het duin het café-restaurant van Minkema.

Versie Groothoff: Bad / paviljoen / Camperduin / Kleedkamers met douche. Privécollectie.

Groothoff kwam ook weer een paar keer opvallend in de krant. Op 13 januari 1936 vergaderde de V.V.V. van Groet-Camperduin. Aan het eind van de vergadering, zo staat in de Schager Courant (Groothoff had blijkbaar zijn contributie niet betaald):
De voorz. deelt dan nog mede, dat de heer Groothoff weer lid wenscht te worden en zijn schuld ad f 10 zal betalen. Over ’t algemeen is men van oordeel dat men dezen verloren zoon weer moet aannemen.

In 1936 adverteerde Groothoff met de opmerking:
Onze zaak heeft niets uit te staan met het café op het Duin. – Eerste en oudste zaak ter plaatse.

Het strand werd jaarlijks breder, omdat de provincie een golfbreker had laten bouwen.
In 1937 was de eerlijke verdeling tussen de pachters van het noordelijk en zuidelijk gedeelte weer onderwerp van discussie in de gemeenteraad. Gaat het nu om de lengte of om de oppervlakte van het strand? Feit is dat bij het ene deel meer zand is aangegroeid dan op het andere deel. De wethouder is echter niet bereid de palen weer 4 meter terug te zetten.

STORM

Een Zuidwesterstorm verwoestte vlak voor de Pinksterdagen van 1938 alle badhokjes en de paviljoens op het strand. Een enorme strop voor beide ondernemers, behalve dat het stenen pand van Minkema op het duin wel blijft staan.

Het volgende verslag stond in de Alkmaarsche Courant van 31 mei:
Camperduin heeft gisteren zijn deel gehad van den woedenden zuidwesterstorm. Met groote kracht werden golven schuim over den dijk geworpen en op het strand staande paviljoens van de heeren Groothoff en Minkema waren volkomen bedekt met schuim. Beide strandexploitanten hebben eenige hachelijke uren doorgemaakt, daar het zeer te betwijfelen viel of de houten paviljoens het tegen den krachtigen storm en het opkomende water konden uithouden.
Gelukkig nam in den loop van den avond de storm eenigermate af en bestond er geen vrees meer. De heer Groothoff heeft met een tweetal knechts het paviljoen tijdens den storm en het opkomend tij niet verlaten, doch zij hebben zeer moeilijke uren doorgemaakt, daar het water reeds door de vloeren naar binnen kwam.

Oorlog

De naderende oorlog werd ook in Camperduin merkbaar. De Alkmaarsche Courant van 5 maart 1940 meldde:
Naar men ons uit Camperduin telefoneert verkeert de bevolking daar in groote ongerustheid door het aanspoelen van twee mijnen, die, met het oog op de ruwe zee, niet gedemonteerd kunnen worden. De gevaarlijke projectielen liggen ter hoogte van het café-restaurant van den heer Minkema, dat inmiddels ontruimd is. Militaire autoriteiten zijn gewaarschuwd.

In de zomer van 1940 leek het strandgedoe stil te vallen, maar Minkema wilde door “na dagen van spanning vraagt de mensch om rust”.

Alkmaarsche Courant, 7 juni 1940

Toch dreigde het seizoen te mislukken en in juli vroegen zowel Groothoff als Minkema aan de gemeente uitstel van betaling van de pacht. Zij kregen slechts voor een gedeelte van de ‘verschuldigde post’ uitstel.
Eind 1940 vergaderde de V.V.V. van Schoorl nog een keer. Een van de agendapunten was de bestuursverkiezingen, Groothoff was aftredend. Er waren 3 stemmingen nodig om te bepalen of Groothoff zou worden herkozen of dat Minkema hem opvolgde. Minkema won deze ronde.

Door een Engels bombardement op de Hondsbossche zeewering werden het café-restaurant van Minkema en de villa van de burgemeester in 1942 volledig verwoest.

Na de oorlog probeerden de heren hun bedrijf weer op te starten.

WEDEROPBOUW

De Duinstreek 1946.

Hier is voor het eerst sprake van een zoon in de zaak. Groothoff had een stiefzoon Cor, die in 1936 de naam Groothoff had verkregen.

Minkema bouwde op het duin een noodpaviljoen.

Café-Restaurant Camperduin 1946-1950. Collectie prentbriefkaarten van de Provinciale Atlas Noord-Holland / NL-HlmNHA_162_2490_0053

Alkmaarsche Courant, 6 augustus 1947

En bezoekers kwamen er.

In 1949 ontving oom Harrie zijn nichtjes Annie en Riek, en Elisabeth, de vrouw van zijn neef Christiaan. Privécollectie.

Ype Minkema overleed op 21 maart 1950, 60 jaar oud.
In april 1950 werd zoon Gerben Minkema in het bestuur van de V.V.V. gekozen. De voorzitter wenste hem geluk en hoopte dat hij in de voetsporen van zijn vader zou treden

Verlokt door het mooie weer had Groothoff in april 1950 al voor Pasen zijn paviljoen opgebouwd. In de nacht van 24 op 25 april werd zijn badpaviljoen (weer) door een storm weggeslagen. Met het paviljoen verdwenen 44 kleedkamers met douches, een groot aantal strandstoelen en 40 houten strandhuisjes in de Noordzee, aldus het ANP.

Nog één keer richtte Harrie Groothoff volgens het verslag in ‘De Duinstreek’ zijn rug:

Maar de eigenaar van dit riskante bedrijf legde het hoofd niet in de schoot: het paviljoen werd weer opgetrokken, nieuw terras aangelegd en heel veel nieuw materiaal aangeschaft. Met trots toonde de eigenaar dit aan velen die hem bij de heropening kwamen feliciteren. Wethouder C. Haandorp sprak daarbij namens het gemeentebestuur en wees er op, dat ’t vreemdelingenverkeer en strandleven zo’n belangrijke factor was voor de streek. De gemeenten Schoorl, Groet en Camperduin leven voor ’t grootste deel bij de gratie van het vreemdelingenbezoek.
Na nog enkele woorden gewijd te hebben aan de catastrophe van begin April, eindigde Spr. aldus: het moet voor de heer Groothoff en zijn zoon een grote voldoening zijn het bedrijf weer in volle omvang te kunnen openen; het gemeentebestuur spreekt gaarne zijn hartelijke gelukwensen hierbij uit.

Zelfs in het blad ‘De Bommelerwaard’ wordt het verslag uit ‘De Duinstreek’ geciteerd. Harrie Groothoff was namelijk afkomstig uit Zaltbommel en had nog steeds nauwe banden met die stad.

Op 1 februari 1953 was het de beurt aan café-restaurant Minkema; het noodpaviljoen werd door de beruchte februaristorm zwaar beschadigd. Het paviljoen van Groothoff stond nog in de opslag.

Het echtpaar Groothoff-Legro ca.1950 bij hun woonhuis aan de Munnikenweg. Privécollectie.

In 1956 zien we Jacob Kerkmeer als exploitant van het Noordzeebad. Had Harrie Groothoff de strijdbijl begraven? In mei 1956 overleed zijn trouwe compagnon Marie Groothoff-Legro. Op 10 november van datzelfde jaar overleed Heye Roelof Jan (Harrie) Groothoff in het Juliana Ziekenhuis in Amsterdam, 67 jaar oud.

Cor Groothoff bleef actief in de horeca als uitbater van een café en feestzaal in Hargen.

Eerdere verhalen over Harrie Groothoff
Groothoff’s vanille ijs
Strandgedoe in Camperduin

Strandgedoe in Camperduin

Zo’n honderd jaar geleden kwam ook het toerisme bij Schoorl op gang. Twee strandexploitanten, Groothoff en Minkema, gingen met elkaar tussen 1930 en 1950 de strijd om de toerist aan. Twee paviljoens en tientallen badhokjes verschenen bij Camperduin aan het strand en op het duin. Het strandgedoe kwam in een stroomversnelling.

Wanneer men te Kamperduin om dezen tijd het strandleven gadeslaat, krijgt men een geheel ander beeld te zien dan enkele jaren geleden. Deze jonge badplaats gaat met sterke sprongen vooruit; schoolfeesten en gezelschappen komen en gaan, en niet weinigen zijn het er, die van over den afsluitdijk de Hollandsche kusten bezoeken.
De diverse gelegenheden houden met den aanwas van het bezoek gelijken tred, en zoo rijzen de moderne strandpaviljoens als paddestoelen uit den grond. Donderdagmiddag was het de heer Groothoff, de pachter van het zuidelijk strandgedeelte, die zijn geheel nieuw, en naar den eisch des tijds ingericht paviljoen openstelde voor het publiek. De heer Groothoff was de eerste man, die het aandurfde om op het kampeerstrand, nu eenige jaren geleden, op bescheiden manier een badgelegenheid te openen. Aanvankelijk was het een klein houten gebouwtje, enkele strandstoelen, en eenige badkamertjes, waarmede begonnen werd. Doch de exploitant was een man met durf, werkkracht en vooruitziende blik. En zoo zag hij het strandleven groeien, en de bezoekers zagen zijn inrichting grooter, steeds grooter worden. Totdat dit voorjaar bij hem de plannen rijpten voor een algeheele herniewing van zijn zaak.

Zo berichtte de Alkmaarsche Courant van 1 juli 1933 over de opening op 29 juni van het nieuwe paviljoen van Harrie Groothoff. We kwamen hem al eerder tegen met een ijskar en vanaf 1926 met een kiosk op de openbare weg en later bij dat ‘klein houten gebouwtje’ op het strand.

Kiosk Harrie Groothoff in Camperduin, ca. 1930

Lees het verhaal Groothoff s vanille-ijs

In 1926 had Groothoff nog een ander ijzer in het vuur: zijn electrische ijscofabriek In Schoorldam.

Advertentie 1926. Bron: De Clock van Callens-Ooghe, december 1988

Maar in dat jaar ging hij al zijn pijlen richten op het ‘exploiteren’ van het strand.

In 1927 kreeg hij van de gemeente Schoorl voor 5 jaar de verpachting van het strand te Camperduin; een tweede gegadigde kwam te laat met zijn bod.

Alkmaarsche Courant 3 juni 1927

De badstoelen kwamen er en werden verhuurd.

Vader Hendrik Groothoff met ws. Maria Legro. 1928. Privécollectie

Hierboven zien we als gast vader Hendrik Groothoff, die in 1928 de zaken van zijn zoon kwam inspecteren.
Naast de kiosk en de bad- en ligstoelen kwamen de badhokjes, zoals beloofd.

Noordzeebad strand. De bad- en strandstoelen. Rechts de badhokjes, ca. 1930. Privécollectie.

Noordzeebad strand. Staande persoon Harrie Groothoff, met donkere jas. Achter hem de kiosk. Op het duin de zomervilla van burgemeester Baron van Fridagh, ca. 1930. Via https://www.postcardsfrom.nl

De Schager Courant schreef in 1929:
De comfort aan het strand wordt beter. De pachter, de heer Groothoff, is een man die vooruit durft loopen en werkelijk is hij met zijn buffet en kiosk, met zijn verkleedkamertjes en met zijn talrijke strandstoelen, de man die ‘t daar aardig vooruit brengt. Ook boven bij ’t café, ziet ’t er thans goed uit, en kan men op een goed gestoffeerd terras genieten van strandgedoe en van de zee. Natuurlijk zullen deze ondernemers met ’t vooruitgaand bezoek gelijken tred moeten houden.

Boven achter het duin stond het Café. In 1929 werd Ype Minkema daar kastelein; hij ging vanaf die tijd de concurrentie met Harrie Groothoff aan. Het Bergensche bad-,duin- en boschbode had het in 1932 nog over het onogelijke cafétje.

Café aan Zee en Duin. Onbekend / Collectie Regionaal Archief Alkmaar / FO201511.

Waar Groothoff verscheen was het niet altijd feest. Het volgende verslag van de vergadering van de VVV in 1928 stond in de krant in verband met de verspreiding van het jaarlijkse reclamegidsje:

Alkmaarsche Courant, 22 december 1928

In november 1930 diende Groothoff bij de gemeente het verzoek in om verlenging van het pachtcontract met 10 jaar (!) met ingang van mei 1932. B&W van Schoorl ging hier niet op in.
Blijkbaar had Groothoff nu zijn hand overspeeld. In een besloten commissievergadering overwoog men hem in 1932 uit te sluiten van een verlenging van de verpachting. Dit negatieve bericht werd echter niet aan Groothoff gemeld. Dit geeft verwarring tijdens de gemeenteraadsvergadering van 27 april 1932.

Letterlijk staat er in het verslag in de Schager Courant van 28 april 1932:
“De heer Schermer wijst er op dat het de bedoeling was dat voor volgend jaar een aanbod van den heer Groothoff niet meer zou worden geaccepteerd. Spreker had verwacht dat deze verklaring door B. en W. was medegedeeld geworden.
De heer Duin noemt het een onmenschelijke daad als die man wordt geweerd. Iets anders zou het zijn wanneer er door den man was gefroudeerd.
De heer Gutter wijst er op dat die man toch niet voldoet, en op een andere wijze komt de gemeente toch niet van den man af”

Minkema wilde intussen ook een stuk van het strand pachten en beloofde om een nieuw café-restaurant op het duin te bouwen. Op die voorwaarde ging de gemeenteraad akkoord met zijn inschrijving. Vanaf dat jaar werd het gemeentestrand in tweeën gedeeld en aan beide ondernemers verpacht.

De verpachting ging als volgt:

  1. Gedurende 1932 de Noordelijke strook, ter lengte van plm. 83 meter aan den bouwer (I.J.Minkema), en exploitant van het nieuwe café-restaurant op het duin voor f 25.-.
  2. Gedurende 1932 de Zuidelijke strook, ter lengte van plm. 166 meter, aan  den tegenwoordigen pachter H.R.J. Groothoff, alhier, voor f 50.-.

In de volgende jaren was er iedere keer weer discussie over een eerlijke verdeling van het strand.

Ondertussen gingen de ondernemers voortvarend aan de slag om het strand te exploiteren. Het leek wel een wedstrijd.
Op 29 juni 1933 werd het nieuwe paviljoen “Noordzeebad Camperduin” van Groothoff geopend door de burgemeester.

Noordzeebad Camperduin, 29 juni 1933. In het midden vooraan zit H.R.J. Groothoff (met bril).
Onbekend / Regionaal Archief Alkmaar / FO202471

Café-restaurant “Camperduin” (op het duin) met badpaviljoen “Noorderbad” van Y. Minkema kon de vlag hijsen op 22 juli 1933.

Café-restaurant Camperduin, ca. 1935. Via Cultuur-historische Vereniging Scoronlo

Schager Courant, 29 juli 1933

Noordzeebad Groothoff met telefoonnummer 511, Noorderbad Minkema 513.

De Alkmaarsche Courant besloot het verslag van het feestelijke openingsweekend in juli 1933 als volgt:
Op het strand was het enorm druk en zelfs zeer ver op het vrije strand hadden de bezoekers een file van tenten en tentjes opgeslagen. Camperduin van eenige jaren geleden kent men haast niet meer. Het is geworden een badplaats welke medetelt onder hare zusters aan de Noordzee, dank zij ’t goede werken van de V.V.V., het tot stand brengen door de gemeente van ’n goeden straatweg, de samenwerking van gemeente en Staatsboschbeheer, waardoor de mooie wandelweg langs en door de duinen er is gekomen, en vooral ook door den ondernemingsgeest van de exploitanten van het badbedrijf.

Lees over de voorgeschiedenis
Groothoff’s vanille ijs

Lees het vervolg
Woelige tijden in Camperduin

Groothoff’s vanille ijs

Kijk! Daar komt de ijsman aan
De ijsman van de buurt
Die ied’re dag geregeld komt
Zolang de zomer duurt
Zeg, hij heeft lekk’re wafels
Van drie, van vijf, van tien
En verder grote bekers
Met slagroom bovendien

Heel langzaam komt hij nader
Hij trekt eens aan de bel
En roept dan “IJS MET SLAGROOM!”
Die roep, die ken je wel!

Dit liedje werd vast veel gezongen bij de familie Groothoff.
Willem Groothoff (1887-1925), banketbakker in Callantsoog en Schoorl, trok in de jaren ’20 met een ijskar door de omgeving.

Willem Groothoff, omgeving Schoorl

Op 11 en 12 augustus 1923 werd in Schoorl door de V.V.V. een zomerfeest georganiseerd met op zaterdag kinderspelen en ’s avonds bal. Op zondagmiddag was er een bloemencorso, waarbij diverse prijzen werden uitgedeeld voor de mooist versierde wagens, auto’s en rijwielen. Voor de kinderen waren er aparte prijzen. Willem Groothoff was erin geslaagd om voor zijn kinderen een mini-ijswagen te construeren; voor hen was een troostprijs weggelegd.

Alkmaarsche Courant, dinsdag 14 augustus 1923
Kinderen Wim en Jaap, 1923

In de zomer van 1925 overleed vader Willem onverwacht, slechts 38 jaar oud.
Broer Harrie, 2 jaar jonger, ontfermde zich over het gezin met 3 jonge kinderen, echter niet geheel en al onbaatzuchtig. In 1925 of 1926 zien we Harrie in dezelfde business als Willem opduiken. Hier komen we hem tegen met een ijskar in Warmenhuizen.

Harrie Groothoff in Warmenhuizen, 1925 of 1926

In februari 1926 verhuisde weduwe Groothoff met haar 3 kinderen naar Amsterdam en betrok de woning van Harrie aan de Bloemgracht. In dezelfde week liet Harrie zich uitschrijven en werd in maart inwoner van Schoorl. Het lijkt op een huizenruil.

Niet veel later liet Harrie een eigen ijswagen bouwen; het was meer een kiosk dan een kar.

Harrie Groothoff met kiosk, ca. 1926

Is dit de kiosk, waarover in de gemeenteraad van Schoorl in februari 1927 gediscussieerd werd?
Uit het verslag komt ook naar voren, dat Harrie zich flink heeft ingespannen voor het gezin van zijn broer Willem. Het kon echter niet zo zijn, dat hij daardoor een voorkeursbehandeling kon krijgen.

Schager courant, februari 1927

Weer een paar jaar later zien we Harrie met een echte kiosk, maar nu óp het strand van Schoorl, bij Camperduin. Maar dat verhaal komt in een volgend blog.

Kiosk Harrie Groothoff in Camperduin, ca. 1930

Harrie en Willem zijn zoons van Hendrik Groothoff en Hendrica Roelina Welp, en net als al hun broers en zusters geboren in Zaltbommel. Hendrik is de zoon van weer een Willem, de zoon van Mattheis. Zie Stamboom Mattheis.

Meer verhalen over Harrie Groothoff
Strandgedoe in Camperduin
Woelige tijden in Camperduin