Een meesterkleermaker uit Dordrecht

De Groothoff-clan heeft zijn roots in Duisburg. De eerste Groothoff die in Zaltbommel wordt vermeld, komt echter uit Dordrecht.  Namelijk Johannes Groothof , die wordt ingeschreven in het Lidmatenregister van de kerk van Zaltbommel.

Lijst van de Ledematen Zalt-Boemel

Onder de letter J staat zijn naam met attestatie (een kerkelijke overschrijving) uit Dordrecht:Johannes Groothof Z'bommel 1769

Hoe zit dat nu?

Het antwoord vond ik in Duisburg: Johannes is een Duisburger. In ieder geval vond ik zijn doop vermeld in het doopboek van de Salvatorgemeinde in Duisburg: 6 october 1706. Zijn vader is Diederig Grootthoft en moeder: Anna (zonder achternaam). Ik vond 6 dopelingen uit dat gezin: Anna Gertraud, Gerhardt, Johannes, Rutger, Willem en Arndt. Iedere keer worden de namen van de ouders anders geschreven:
Diederig als: Derich, Diderich, Dirich, Diederich
Anna: Entgen, Engel, Enniken, Entgens (en veel later als Jenneke).
Grootthoft: Grothoff, Groothof, up den Grotenhof.
Anna heeft bij de andere kinderen wel een achternaam: Wiebuss, Weibuss, Wiebes, Wiebel.

Als bron beschikken we voor die tijd vaak alleen over DTB-boeken: doop-, trouw- en begraafboeken. Het handgeschreven Gotisch Duits (in het Stadsarchief van Duisburg) is lastig te ontcijferen; soms zijn de namen fonetisch opgeschreven, in een ander geval gebruikt men de roepnaam dan weer een officiële naam. De kerkenraadsnotulen vermelden de catechisanten die openbare belijdenis afleggen.

Anna doet belijdenis op 30 maart 1695 als Enniken Wibes (ook te lezen als Wibers)
…”Ihres Glaubens Bekenntnis haben abgelegt und nächts Erinnerung haben Freiheit zum heiligen Abendmahl zu gehehen…”

Ik vond echter geen Dirk Groothoff.

Omdat op 16 maart 1698 Entgens Wiebel trouwt met Derich vom Kloster en er vanaf september 1700 zes kinderen worden gedoopt van ‘Entgen’ en ‘Derich’, vermoed ik dat Dirk Klooster dezelfde is als Diederig Grootthoft. Heeft hij zich vanaf die tijd de achternaam Groothoff aangemeten? Misschien woonden ze wel “up den Grotenhof”?
Deze Diederig deed op 18 april 1696 belijdenis als: Diderich von den Closter.

Terug naar Johannes

Groothoofd met de blogger
Groothoofd met blogger Groothoff

In het Regionaal Archief in Dordrecht komt de naam Groothoff een paar keer voor. In september 1721 werd een Jan op den Groot Hoft in het kerkboek van Dordrecht ingeschreven. Onze Johannes is dan amper 15 jaar. Kan deze Jan onze Johannes zijn?
De schrijfwijze Groothooft komt vaker voor. Dit valt goed te verklaren, omdat er in Dordrecht een prachtige kade is: het Groothoofd.

Op donderdag de 3e mei 1737 wordt het huwelijk van Jan Groothooft en Maria Klop ingeschreven.

Jan Groothooft en Maria Klop huw 1737

Jongman van Doesburgh, een veel voorkomende verschrijving. Belangrijk is ook de vermelding van Jenneken Wiebes, zijn moeder, die schriftelijk toestemming heeft gegeven. Zij is dan weduwe van Dirk Groothooft. Deze Jan moet onze Johannes zijn! Johannes woont in de Nieuwe Kerkstraat, vlak bij de grote kerk.
Al op 17 september 1738 moet Jan Groothoff (dan al in de Gravenstraat) zijn huijsvrouw Marija Klop begraven; zij laat geen kinderen na, aldus het begraafboek.

Op 17 oktober 1743 treedt Jan (nu Johannes) voor de 2e keer in het huwelijk; met Geertruij van Saan, afkomstig uit Orsou. Orsoy is een garnizoensstadje aan de Rijn, iets ten noorden van Duisburg, in de 17e eeuw lag hier een Hollands garnizoen. Haar zuster Stijntje is getuige, …geassisteerd met… Geertruij woonde bij het Groothoofd. Er worden 3 meisjes geboren; helaas sterven ze alle 3 op jonge leeftijd.

Gravenstraat

Johannes (Jan) is (meester)kleermaker en blijkbaar gaan de zaken goed: hij koopt het huis in de Gravenstraat in 1749 en laat er in 1755 een verdieping opbouwen. De Gravenstraat is een kleine straat tussen de Wijnstraat en de Aardappelmarkt, niet ver van het Groothoofd.

In 1769 vertrekt het echtpaar met attestatie naar Zaltboemel.

Waarom Zaltbommel? De enige reden die ik gevonden heb is de zus van Geertruij, Stijntje van Saan. Zij woont in Zaltbommel, althans op 12 mei 1759 gaat zij daar in ondertrouw met Jurrian van der Ward, weduwnaar van Pietronella van Allen. Christina, zoals Stijntje officieel heet, is geboortig van Orsou; 31 mei trouwen ze. Tien jaar later op 15 april 1769 wordt Captijn van der Wart begraven. Vraagt Christina aan haar zus om bij haar in Zaltbommel te komen wonen?
In september van dat jaar worden Johannes en Geertruij als lidmaat ingeschreven van de Kerke van Zalt-Boemel.

Nu kan hier de geschiedenis beginnen.

1e Generatie

I.1        Dirich (Dirk) GROOTHOFF, geboren ca. 1678, overleden voor 1737.
Gehuwd voor de kerk op 16‑03‑1698 te Duisburg (als Derich vom Kloster en Entgens Wiebel) met Jenneke Wiebes, geboren ca. 1677, overleden na 1737.

Uit dit huwelijk:

  1. Anna Gertraud GROOTHOFF, gedoopt op 22‑09‑1700 te Duisburg (op 5 april 1719 doet Gertrudh Grothofts belijdenis).
  2. Gerhardt GROOTHOFF, gedoopt op 31‑10‑1703 te Duisburg, overleden voor 1780. Gehuwd voor de kerk op 26‑jarige leeftijd op 12‑03‑1730 te Duisburg met Anna Catharina POPPEN, overleden na 1755.
  1. Johannes (Jan) GROOTHOFF, (meester)kleermaker, gedoopt op 06‑10‑1706 te Duisburg, begraven op 08‑08‑1776 te Zaltbommel op 69‑jarige leeftijd, wordt 30 september 1721 als lidmaat ingeschreven te Dordrecht komende van (Roon?) onder de naam Groot Hoft; bij zijn huwelijk in 1737 is Jan Groothooft, Jongman van Doesburgh; bij zijn huwelijk in 1743 is Johannes Groothoff gebooren te Duisburgh; woont bij de Nieuwekerkstraat (1737); van 1738‑1769 in de Gravestraat; vertrekt 20 augustus 1769 naar Bommel.
    Gehuwd (1) op 30‑jarige leeftijd op 02‑05‑1737 te Dordrecht, gehuwd voor de kerk op 19‑05‑1737 te Dordrecht, met Maria KLOP, geboren te Ha(a)ften, begraven op 17‑09‑1738 te Dordrecht. Gehuwd (2) op 37‑jarige leeftijd op 17‑10‑1743 te Dordrecht, gehuwd voor de kerk op 03‑11‑1743 te Dordrecht, met Geertruij (Geesken, 1769) van SAAN (van ZANEN), geboren te Orsou, begraven op 18‑09‑1782 te Zaltbommel, volgens het trouwboek “geassisteerd met haar suster Stijntje [Christina] van Saan”.
  1. Rutger GROOTHOFF, gedoopt op 07‑02‑1709 te Duisburg, vader en moeder: Dirch up den Grotenhof und Engel up den Grotenhof.
  2. Willem GROOTHOFF, gedoopt op 27‑03‑1714 te Duisburg, overleden na 1780. Gehuwd voor de kerk op 21‑jarige leeftijd op 26‑06‑1735 te Duisburg met Catharina ROS(s)ENDAHL.
  1. Arndt (Aernout, Arnoldus) GROOTHOFF, gedoopt op 28‑07‑1716 te Duisburg, overleden op 09‑01‑1759 te Rotterdam op 42‑jarige leeftijd, een Arndt (uit Duissern) doet 1736 belijdenis te Duisburg; woont vanaf ca 1745 te Rotterdam. Ondertrouwd op 19‑04‑1750 te Rotterdam, gehuwd voor de kerk op 33‑jarige leeftijd op 03‑05‑1750 te Rotterdam met Martijntje GOUDRIAAN, geboren te Gouderak, overleden na 1780.